Önceki yazıda biraz daha şema ve devre tasarımından bahsetmiş, işin daha çok mekanik kısmını içeren led yapının oluşturulmasını ise bu yazıya bırakmıştım. 4^3 küp için öncelikle ölçüleri düşündüm. Her katta 16 adet led olacak, karenin her kenarında da dörder adet led olacak. Her kenarı 9cm’lik bir kare işimi görecek gibiydi. Her kenarda 0.cm, 3.cm., 6.cm. ve 9.cm.’lik yerlere birer led koyarsam, 9cm^3’lük bir küp elde edebiliyor ve tahminlerime göre çok da küçük olmadığı için rahatlıkla çalışabiliyordum. Öncelikle bunun şemasını çizdim. Bu şemayı kullanarak da çalışmama yardımcı olacak ahşap üzerine 5mm.’lik çapta delikler açtım. Her katın bağlantılarını yapacağım zeminim hazırdı. Burada ufak bir dikkat. Her delik eşit derinlikte olsun isteyeceksinizdir. En kolay yolu da fotoğraftaki gibi matkabın ucuna belli bir yere bant çekmek bu gibi durumlarda. Böylece her deliği eşit derinlikte tutabilirsiniz. Bunu yaklaşık olarak ledlerin şeffaf kısımlarının uzunlukları kadar yapmanızı tavsiye ederim.

Kimi videolarda led bacakları birbirleri ile direkt olarak bağlanmış. Bu çok da güven vermedi bana. Daha sağlam bir yapı oluşturmak için bir temel ve kolon düzeni getirmek istedim. Bunun için de bakır kablo aradım ancak bulamadım evde. Elimde iki kalınlıkta alüminyum tel vardı. Kalın olanı oldukça sağlam olacaktı. Bunlardan 15’er cm.’lik çubuklar yaptım. Her katta zemin için 6 adet tel, katlar arası led bağlantıları için de toplam 16 tele ihtiyacım vardı. Toplamda 40 adet el kesmem gerekiyordu.

Öncelikle daha kalın olan 1.2mm çapındakini denedim. Yanlış seçim yaptığım tabi ki lehimlemeye başlayınca ortaya çıktı. Alüminyum teller bakır teller aksine çok zor lehim tutuyor ve bu kalınlık çok fazla geliyordu. Yaklaşık 40 teli kesmeden önce iki üç tanesi ile deneme yapmış olsaydım boşa bu kadar iş çıkmayacaktı. Başka bir yerde kullanmak için o sevdadan vaz geçtim ve 0.6mm. çapındaki teli kullanmaya karar verdim. Aşağıdaki ilk video o daha kalın tellerin kesilişi. İkinci video ise akıllanıp kısa tellere geçiş sonrası her kısa teli nasıl tam düzleştirdiğim ve daha sağlam hale getirdiğimin tekniğini gösteren video. Bu ikinci adımı mutlaka yapın derim.

Tüm teller kesildikten ve düzleştirildiğinden sonraki adım artık ilk katın lehimi idi. Dizaynınızı unutmayınız. Tüm anotlar (+ uçlar / ledlerin uzun bacakları) dikeyde birleşecek ve kolonları oluşturacak, her katot ise (- uçlar / ledlerin kısa bacakları) yatay düzlemde birleşip satırları oluşturacak. Toplamda 16 adet kolon ve 4 adet de kat çıkışı olmak üzere 20 adet çıkış kablomuz olacak led küpten. Bunun için zemine yerleştireceğimiz ledlerin anotlarını (uzun bacaklar) o kalın telden kestiğim küçük bir tele dolayıp her birisinde birer halka oluşturdum. Bu halkaları her katta üst üste getirince ve o deliklerden de dikey teli geçirince katlar arası kolon bağlantısını da kolaylıkla yapabilecektim. Aşağıdaki fotoğraflarda bunu görebilirsiniz:

Ledleri lehimlerken alüminyum gerçekten sıkıntılı. Bu yüzden ek olarak lehim pastası da kullanmak zorunda kaldım. Bu aşağıdaki videoda göreceğiniz gibi işi oldukça kolaylaştırdı. Dikkat etmeniz gereken şey elbette ledlerin fazla ısıdan dolayı yanmaması. Bu yüzden de her kat bitiminde mutlaka ledleri test ettim. Yanmış olan varsa ona hızlıca müdahale edebilmenin en iyi yolu tam bu aşama. Katları çıktıktan sonra uğraşmak zorunda olacağınız cisim artık 3 boyutlu olacağından bu test işini asla atlamayın.

Her kat yapımı bittikten sonra artık işin ciddi tarafına geldim. Dizaynıma göre mantıken tümünü üst üste koyduğumda her şey yerli yerine oturacak ve anotlar arası 16 adet bağlantıyı da yapabilirdim artık. Neyse ki milimlik kaymalar dışında bir sorunla karşılaşmadım. Çok daha iyi yapılabilirdi ancak ilk deneme için bence yeterli.

Bu aşamada da artık son bir led testi gerekiyor. Bunu da hallettim Büyük mutluluk, hiçbir ledde sorun yok.

Bundan sonraki iş de Arduino devre ile bu küpü bir araya getirmek ve ara bağlantıları da halletmek. Önceki yazıda bahsettiğim devreleri ve kabloları bir kutuya yerleştirmeye karar verdim. Evde eski bir parfüm şişesi kutusu buldum. Üstünü siyah sprey boyayla boyadım ve hazır olan delik şemam ile yaklaşık 1mm.’lik delikler deldim. Küpün tüm bacaklarını bu delikli kapaktan geçirip kutunun kendisini de Arduino devresi ve kabloları için ayırdım. Tüm bağlantıları ilgili bacaklara yaptım. Buraya kadarki tek başıma çalıştığıma küfrettiğim tek aşama sanırım bu kutudaki deliklere küpün 16 telini de aynı anda geçirebilme aşamasıydı. İki kişi olursanız daha rahat olacaktır. Devre ile küp bir araya geldiğine göre artık kod ile testlere başlayabilirdim.

Buraya kadar sabredip okuduysanız şu sonuç videosunu da izleyip isterseniz işe el atabilirsiniz. Ben yıllar sonra böyle bir şeye bulaştığım için çok mutlu oldum ve tüm yapım aşamasından zevk aldım. Özlemişim bu tür “challenge”ları. Özellikle “old school” elektronik konusunda bilgilenmek için sevgili arkadaşım Fırat Tarman’ın Teknomani – YouTube kanalına abone olmayı ve takip etmeyi unutmayın. Sevgiler.

The post Arduino ile Led Küp 4X4X4 – Bölüm 2 appeared first on mirmirik.net.

Arduino ile farklı bir cihazı kontrol edecek kod yazmak oldukça basit ve çok fazla kaynak var elinizin altında. Biraz da merakınız varsa hemen her şey hakkında bilgi sahibi olabiliyorsunuz. Ben genelde YouTube kanallarından ve kullandığım komponentlerin üretici sayfalarından öğrendim gerekli gördüğüm bilgileri. Led küpler ile ilgili de çok fazla değişik metot ve uygulama var. 4^3 küpler için genelde de 20 adet dijital çıkış pinlerinin tamamının kullanıldığı Arduino Uno kullanılmış. Bunu aslında “shift registerlar” kullanarak (74HS595 gibi) Wemos, Nano vb. daha az çıkış pinine sahip Arduino mikroişlemciler ile de yapabilirsiniz. Gördüğüm çoğu tasarımda klasik led kontrollerinde olduğu gibi digital I/O pinine 220Ω – 330Ω’luk direnç takılmış ve direkt küpteki ilgili led için beslemeler yapılmış. Bir tanesi ise (ki hiçbir işe yarar dokümanı ya da anlatımı da yoktu) katları beslemek için 4 adet 2n2222 NPN transistör kullanıyordu. Akımı da güçlendirdiği ve daha sabit bir kontrol sağladığı için bunu tercih ettim. Benim yaptığım tasarımda dikkat edilecek tek şey diğer onlarca örnekteki gibi ledlerde katotların (negatif uç) değil, anotların (artı uç) birbirlerine bağlanması ve katotların ise satırları (katları) besleyecek şekilde bir araya gelmesi. Yani sonuçta elinizde 16 sütun için “+” sinyal ve 4 katlı tasarım için de 4 farklı “-” sinyal göndereceğiniz 20 uçlu bir led tahtanız olacak. Şema ve tasarımı anlattıkça ne demek istediğimi daha iyi anlayacaksınız.

Devre tasarımlarımı EasyEDA Standard Edition kullanarak yapıyorum. Benim için oldukça kolay kullanıma sahip ve erişilebilir bir uygulama olduğu için tercih ediyorum. CircuitMaker ve KiCAD de denedim ancak nedense onlara ısınamadım şimdilik. Neyse. Her şeyden önce devre tasarımını bir ortaya koyayım. Buraya tıklayarak da PDF halini indirebilirsiniz.

Bu şemada en solda elimdeki Arduino Uno’da kullanılan Arduino Mega 32P çipi var. Bunun çıkışlarını evde atıl durumdaki eski IDE disk bağlantı kablosuna bağlayıp bir şekilde 20 dijital çıkışı iletmek istedim. Gereği yok bunun. Lehimleme işini biraz daha uzatıyor sadece. Şöyle bir board üzerine gerekli lehimlemeyi ve kablolamayı yapıp, Arduino’yu erkek header’lara çıkış verecek şekilde devreyi tamamlayabildim sonuçta. Bu fotoğraftaki kısım şemanın sol tarafındaki mikroçipi, transistörleri, dirençleri ve 20’li pini gösteriyor. Kartımız hazır:

Bu kısım ve IDE kablosuna bağlantı kısmı tamamen işi zora sokmak için diyebiliriz. Sürücü birim ile(Arduino) alıcı birimi(ledler) birbirinden bağımsız tasarlayabilme özgürlüğü gibi düşünebilirsiniz. İleride farklı bir şey için bu 20 pinli çıkışı kullanmak istersem tek yapmam gereken sürücü devreyi kablodan çekmek olacak. İşe yarayabileceğini düşünüyorum. Devre yerleşim yerini bir PCB yerine delikli pertinaksa yapacağım için kendime bir rehber oluşturmaya gereksinim duydum. Belki onlarca daha basit yolu ve uygulaması vardır ancak üşengeçliğimden dolayı eski dost Excel’de şöyle bir şey yaptım tüm kablo bağlantılarını net görebilmek için. Oldukça da işime yaradı bazı kararlarımda. Bunun uygulamasını bilen varsa ve yazarsa sevinirim.

Sonuçta IDE kablosu bağlantısını da alıcı bir erkek header’ın olduğu board’a götürmem gerekiyordu, bunu da şu şekilde yaptım:

Bu iki modül IDE kablo ile birleşince de şöyle bir görüntü ortaya çıktı:

Buraya kadar tüm çıkış / giriş testlerimi ve özellikle çok küçük bir alanda lehimleme yaptığım için kısa devre testlerimi de gerçekleştirdim. Tümünden geçti iki board da. Artık led küpün asıl ağır işçilik kısmına geçebilirdim. Led küpün tasarlanması ve birleştirilmesi konusunu diğer yazıya bırakacağım. Becerebilirsem yapım videolarını da ekleyeceğim. Umarım herkese faydalı olur. Sorusu olan olursa bkz: @mirmirik… Twitter’da konuşalım.

Yazının devamı için bkz: Arduino ile Led Küp 4X4X4 – Bölüm 2

The post Arduino ile 4x4x4 Led Küp… appeared first on mirmirik.net.